Μετά από δύο χρόνια διαδικασίας, το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) έκανε δεκτή την αίτηση της Ελλάδας και ακύρωσε το εμπορικό σήμα «Turkaegean». Η απόφαση σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος όρος δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται ως κατοχυρωμένο σήμα στην ΕΕ για καμία από τις έξι κατηγορίες υπηρεσιών για τις οποίες είχε καταχωρηθεί (διαφήμιση, ΜΜΕ, μεταφορές, εκπαίδευση, υπηρεσίες φιλοξενίας και νομικές υπηρεσίες).
Η τουρκική πλευρά έχει περιθώριο δύο μηνών για να ασκήσει έφεση και τέσσερις μήνες για να καταθέσει την πλήρη αιτιολόγησή της. Ωστόσο, η απόφαση του EUIPO στηρίζεται σε τρία σαφή νομικά σημεία:
- Γεωγραφικός χαρακτήρας του όρου
Το “Turkaegean” θεωρήθηκε έντονα γεωγραφικός όρος, κάτι που αντίκειται στους κανόνες περί εμπορικών σημάτων. Ένα σήμα που παραπέμπει ευθέως σε περιοχή ή γεωγραφική ζώνη δεν μπορεί να αποκτήσει αποκλειστικότητα. - Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα
Το σήμα δεν παρουσίαζε καμία ιδιαίτερη πρωτοτυπία ή στοιχείο που να το καθιστά διακριτό. Σύμφωνα με το EUIPO, ο όρος δεν δημιουργεί αναγνωριστική αξία για συγκεκριμένο πάροχο υπηρεσιών. - Ανεπάρκεια του γραφικού στοιχείου
Η κόκκινη καρδιά που συνοδεύει τη λέξη αξιολογήθηκε ως συνηθισμένο διαφημιστικό μοτίβο και όχι ως διακριτικό στοιχείο ικανό να μεταβάλει τον περιγραφικό χαρακτήρα του σήματος.
Πέρα από τα καθαρά νομικά στοιχεία, η απόφαση περιέχει και σαφείς τοποθετήσεις απέναντι στα επιχειρήματα Ελλάδας και Τουρκίας. Η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι το σήμα παραβιάζει τη δημόσια τάξη και κατατέθηκε κακή τη πίστει, ενώ η Τουρκία ισχυρίστηκε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μονοπωλήσει τον τουρισμό στο Αιγαίο. Το EUIPO απέρριψε πλήρως τον τουρκικό ισχυρισμό περί «κατάχρησης δικαιωμάτων» και αποδέχθηκε τη βασική συλλογιστική της ελληνικής προσφυγής.
Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική και σε πολιτικό επίπεδο. Όπως δήλωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, η απόφαση αποτελεί «σημαντική επιτυχία» και επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα υπερασπίζεται αποτελεσματικά τα εθνικά της συμφέροντα και στο πεδίο της εμπορικής σήμανσης. Ανάλογη ικανοποίηση εξέφρασε και ο Άδωνις Γεωργιάδης, που είχε κινήσει τη διαδικασία την περίοδο που ήταν υπουργός.
Πρώτη θετική ένδειξη και στις ΗΠΑ
Παράλληλα, στις Ηνωμένες Πολιτείες το Γραφείο Εμπορικών Σημάτων ζήτησε πρόσθετες εξηγήσεις από τον Τουρκικό Οργανισμό Τουρισμού σχετικά με τον λόγο επιλογής του όρου “TurkAegean”. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη καταθέσει πλήρη φάκελο που υποστηρίζει ότι η χρήση του όρου έχει γεωπολιτικό χαρακτήρα. Στις ΗΠΑ παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο η διαδικασία να επεκταθεί σε ομοσπονδιακή δικαιοσύνη, με στόχο την εξέταση των «απώτερων κινήτρων» της τουρκικής αίτησης.
Η απόφαση του EUIPO αποτελεί μια καθαρή ευρωπαϊκή τοποθέτηση: όροι που φέρουν ισχυρό γεωγραφικό ή πολιτικό φορτίο δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εμπορικά σήματα με αποκλειστικότητα, ιδιαίτερα όταν δημιουργούν σύγχυση σχετικά με τοποθεσίες, πολιτισμική ταυτότητα ή τουριστικό προσανατολισμό.
Δείτε περισσότερες διαμάχες εδώ Litigios sobre marcas
