Διαδικασία κατοχύρωσης σήματος στον ΟΒΙ: τα βήματα, οι προθεσμίες και τι χρειάζεται

Η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος στην Ελλάδα δεν είναι μια «αίτηση που κατατίθεται και τελειώνει». Είναι μια διαδικασία με συγκεκριμένα στάδια, προθεσμίες και σημεία όπου κρίνεται η έκβαση — τα περισσότερα από αυτά πριν την κατάθεση. Εδώ θα βρείτε βήμα-βήμα τι γίνεται, πόσο διαρκεί το κάθε στάδιο και τι χρειάζεται να ετοιμάσετε.

Ποιος είναι αρμόδιος

Για το εθνικό σήμα, δηλαδή την προστασία μέσα στην Ελλάδα, αρμόδιος είναι ο ΟΒΙ (Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας). Για σήμα που θα ισχύει και στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση γίνεται στο EUIPO, και για άλλες χώρες μέσω του WIPO. Η λογική των σταδίων είναι παρόμοια σε όλους τους οργανισμούς· οι προθεσμίες και τα παράβολα διαφέρουν. Στο άρθρο αυτό μιλάμε για τον ΟΒΙ — που δέχεται κάθε χρόνο περισσότερες αιτήσεις από ποτέ, όπως δείχνουν τα στατιστικά κατοχύρωσης 2022–2024. Ποιος φορέας καλύπτει ποια αγορά, το εξηγούμε στο παγκόσμιο σύστημα οργανισμών.

Πριν την κατάθεση: οι τρεις έλεγχοι που κρίνουν το αποτέλεσμα

Ο ΟΒΙ δεν θα σας πει εκ των προτέρων αν το σήμα σας «περνάει». Αυτό πρέπει να το ξέρετε εσείς πριν πληρώσετε παράβολα, γιατί τα παράβολα δεν επιστρέφονται.

• Απόλυτα απαράδεκτα. Είναι το σήμα περιγραφικό για τα προϊόντα του («Φρέσκο Ψωμί» για φούρνο); Παραπλανητικό; Αντίθετο στα χρηστά ήθη; Στερείται διακριτικού χαρακτήρα; Αν ναι, ο εξεταστής θα το απορρίψει ανεξάρτητα από το αν υπάρχει άλλο παρόμοιο.
• Προγενέστερα σήματα. Υπάρχει ίδιο ή παρόμοιο σήμα —οπτικά, ηχητικά ή εννοιολογικά— για ίδια ή συναφή προϊόντα; Ελέγχονται το μητρώο του ΟΒΙ, τα σήματα ΕΕ και οι διεθνείς καταχωρίσεις που ισχύουν στην Ελλάδα.
• Κλάσεις και όροι. Σε ποιες από τις 45 κλάσεις ανήκουν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες σας, και με ποιους ακριβώς όρους θα περιγραφούν. Οι όροι είναι οι αναλυτικές περιγραφές μέσα σε κάθε κλάση («εστιατορικές υπηρεσίες», «κοσμήματα από πολύτιμα μέταλλα») και καθορίζουν τι ακριβώς προστατεύεται.

Στη Synapsee ο πρώτος έλεγχος —απόλυτα απαράδεκτα και ταυτόσημα σήματα— γίνεται δωρεάν και γραπτώς, πριν από κάθε συνεργασία. Ο διεξοδικός έλεγχος παρόμοιων σημάτων με εκτίμηση ρίσκου ακολουθεί, ώστε η τελική απόφαση για κατάθεση να παρθεί με όλα τα δεδομένα.

Τι χρειάζεται για την αίτηση

• Τα στοιχεία του αιτούντος — φυσικό πρόσωπο ή εταιρεία. Δεν απαιτείται εταιρεία· ένας ιδιώτης μπορεί να κατοχυρώσει σήμα στο όνομά του.
• Το ίδιο το σήμα: η λέξη ή φράση για λεκτικό σήμα, το αρχείο εικόνας για λογότυπο (απεικονιστικό σήμα). Τι διαφέρει, το εξηγούμε στο άρθρο για λογότυπο ή λεκτικό σήμα.
• Η λίστα κλάσεων και όρων.
• Η εξουσιοδότηση προς τον εκπρόσωπο, όταν η αίτηση κατατίθεται μέσω εκπροσώπου.
• Η πληρωμή των παραβόλων: 120€ για την πρώτη κλάση και 20€ για κάθε επόμενη, συν 30€ συμβουλευτική κλάσεων ανά επιπλέον κλάση. Αναλυτικά στο άρθρο για το κόστος κατοχύρωσης.

Η διαδικασία βήμα-βήμα

Στάδιο	Τι γίνεται	Διάρκεια
1. Ερωτηματολόγιο	Καταγράφουμε το brand, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σας, τα σχέδιά σας.	Με την έναρξη
2. Έλεγχος και προγραμματισμός	Διεξοδικός έλεγχος συγκρούσεων, γνωμάτευση, πρόταση κλάσεων και όρων. Αποφασίζετε εσείς.	5 εργάσιμες
3. Υποβολή αίτησης	Ηλεκτρονική κατάθεση στον ΟΒΙ. Η αίτηση παίρνει αριθμό και ημερομηνία κατάθεσης — από εκείνη τη μέρα μετρά η προτεραιότητά σας.	5 εργάσιμες
4. Εξέταση («Filed»)	Ο εξεταστής ελέγχει τα τυπικά στοιχεία και τα απόλυτα απαράδεκτα.	περίπου 1 μήνας
5. Δημοσίευση	Η αίτηση δημοσιεύεται. Ανακοινώνεται η έναρξη και η λήξη της περιόδου προσβολών.	—
6. Περίοδος προσβολών	Δικαιούχοι προγενέστερων σημάτων μπορούν να ασκήσουν ανακοπή. Αν δεν υπάρξει, ο φάκελος προχωρά.	3 μήνες
7. Καταχώριση («Registered»)	Το σήμα καταχωρίζεται και εκδίδεται το πιστοποιητικό.	1–2 εβδομάδες μετά τη λήξη των προσβολών

Χωρίς ανακοπή ή αντιρρήσεις του εξεταστή, το σήμα είναι καταχωρισμένο σε περίπου 4–5 μήνες από την έναρξη. Η προστασία, όμως, ανατρέχει στην ημερομηνία κατάθεσης: όποιος καταθέσει παρόμοιο σήμα μετά από εσάς, έρχεται δεύτερος.

Τι εξετάζει ο ΟΒΙ και τι όχι

Ο εξεταστής ελέγχει αν η αίτηση είναι πλήρης και αν το σήμα προσκρούει σε απόλυτο απαράδεκτο. Οι συγκρούσεις με προγενέστερα σήματα κρίνονται κυρίως μέσω των ανακοπών που ασκούν οι ίδιοι οι δικαιούχοι τους. Πρακτικά αυτό σημαίνει δύο πράγματα: πρώτον, ότι μια αίτηση μπορεί να περάσει την εξέταση και να πέσει στην ανακοπή· δεύτερον, ότι ο έλεγχος προγενέστερων σημάτων πριν την κατάθεση είναι δική σας δουλειά, όχι του οργανισμού.

Αν υπάρξουν αντιρρήσεις ή ανακοπή

Αν ο εξεταστής διατυπώσει αντιρρήσεις, έχετε προθεσμία να απαντήσετε με επιχειρήματα ή να περιορίσετε τους όρους. Αν ασκηθεί ανακοπή από δικαιούχο προγενέστερου σήματος, εξετάζεται πόσο μοιάζουν τα δύο σήματα ως προς το όνομα, την εικόνα και τις κλάσεις, και εκδίδεται απόφαση. Σε κάθε αρνητική απόφαση υπάρχει δικαίωμα προσφυγής. Κάθε τέτοιο στάδιο έχει προθεσμίες που, αν χαθούν, χάνεται και η αίτηση — γι' αυτό η παρακολούθηση του φακέλου δεν σταματά στην κατάθεση.

Μετά την καταχώριση

• Διάρκεια: δέκα χρόνια από την κατάθεση, με δυνατότητα ανανέωσης επ' αόριστον.
• Το ®: μπορείτε να το χρησιμοποιείτε μόνο αφού το σήμα καταχωριστεί. Μέχρι τότε, ™. Δείτε τις οδηγίες χρήσης ™ και ®.
• Χρήση: αν το σήμα δεν χρησιμοποιηθεί πραγματικά μέσα σε πέντε χρόνια, μπορεί να ζητηθεί η διαγραφή του.
• Παρακολούθηση: ο οργανισμός δεν σας ειδοποιεί για νέες παρόμοιες αιτήσεις. Το μητρώο πρέπει να ελέγχεται τακτικά, γιατί η ανακοπή έχει προθεσμία τριών μηνών από τη δημοσίευση της ξένης αίτησης.

Τα λάθη που βλέπουμε συχνότερα

• Κατάθεση χωρίς έλεγχο, «να δούμε τι θα πει ο ΟΒΙ». Ο ΟΒΙ θα πει «απορρίπτεται» και θα κρατήσει τα παράβολα.
• Λάθος ή ελλιπείς κλάσεις. Δεν διορθώνονται εκ των υστέρων· χρειάζεται νέα αίτηση.
• Κατοχύρωση μόνο του λογοτύπου ενώ η αξία είναι στο όνομα — ή το αντίστροφο.
• Αναμονή μέχρι το λανσάρισμα. Η προτεραιότητα μετρά από την κατάθεση· όσο περιμένετε, κάποιος άλλος μπορεί να προηγηθεί. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη, στο άρθρο «Τι μπορεί να συμβεί αν κάποιος κατοχυρώσει το δικό σας σήμα».
• Χρήση του ® πριν την καταχώριση.

Ποιοι χάνουν τελικά την κατοχύρωση στην Ελλάδα και για ποιους λόγους —με δεδομένα από το μητρώο, όχι με υποθέσεις— το αναλύουμε στην έρευνά μας «Ελληνικά εμπορικά σήματα: ποιοι και γιατί χάνουν την κατοχύρωση».

Πώς το κάνουμε στη Synapsee

Οργανώσαμε τη διαδικασία σε τρία στάδια: στοιχειώδης έλεγχος απόλυτου απαράδεκτου και προσφορά (δωρεάν, γραπτώς), ερωτηματολόγιο και συμβουλευτική κλάσεων και όρων, και υποβολή με ενημέρωση σε κάθε στάδιο — δημοσίευση, έναρξη και λήξη προσβολών, πιστοποιητικό. Δεν κάνουμε καταθέσεις «εξπρές», επειδή η αίτηση που κατατίθεται χωρίς έλεγχο είναι η αίτηση που απορρίπτεται. Αν θέλετε να ξεκινήσετε, ζητήστε τον δωρεάν στοιχειώδη έλεγχο για το σήμα σας. Και για τη συνολική εικόνα, ο πλήρης οδηγός κατοχύρωσης εμπορικού σήματος.