Κατοχύρωση λογοτύπου ή λεκτικού σήματος; Τι προστατεύει το καθένα και τι κατοχυρώνετε πρώτο

«Να κατοχυρώσω το λογότυπο ή το όνομα;» Η ερώτηση ακούγεται τεχνική, αλλά η απάντηση καθορίζει τι ακριβώς θα σας ανήκει — και τι θα μείνει ελεύθερο για τους άλλους. Τα δύο είδη σήματος προστατεύουν διαφορετικά πράγματα, κοστίζουν το ίδιο το καθένα, και η σωστή σειρά εξαρτάται από το πού βρίσκεται η αξία του brand σας.

Τα τρία είδη σήματος που αφορούν τους περισσότερους

• Λεκτικό σήμα. Κατοχυρώνεται η λέξη ή η φράση, με τυποποιημένους χαρακτήρες. Προστατεύεται το όνομα σε κάθε γραμματοσειρά, χρώμα ή μέγεθος.
• Απεικονιστικό σήμα (λογότυπο). Κατοχυρώνεται μια συγκεκριμένη απεικόνιση: σύμβολο, σχέδιο, ή το όνομα με συγκεκριμένο σχεδιασμό. Προστατεύεται αυτό που φαίνεται στην εικόνα, όπως φαίνεται.
• Σύνθετο σήμα. Λέξη και εικόνα μαζί, ως ένα σύνολο. Προστατεύεται ο συνδυασμός — όχι απαραίτητα το κάθε στοιχείο χωριστά.

Υπάρχουν και άλλα είδη —χρώμα, τρισδιάστατο σχήμα, ήχος, συσκευασία— εφόσον έχουν διακριτικό χαρακτήρα, αλλά για τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων η απόφαση είναι ανάμεσα στα τρία παραπάνω.

Τι προστατεύει το λεκτικό σήμα

Το όνομα. Αν κατοχυρώσετε τη λέξη «Orgonodrome» για καφέ, κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει «Orgonodrome» —ή κάτι που μοιάζει οπτικά, ηχητικά ή εννοιολογικά— για καφέ ή συναφή προϊόντα, με όποιον σχεδιασμό κι αν το εμφανίσει. Είναι η ευρύτερη προστασία που μπορείτε να αποκτήσετε για ένα brand που στηρίζεται στο όνομά του. Πώς ελέγχετε αν ένα όνομα κατοχυρώνεται, στο άρθρο για την κατοχύρωση brand name.

Τι προστατεύει το λογότυπο

Την εικόνα. Αν κατοχυρώσετε μόνο το λογότυπο, προστατεύεται η συγκεκριμένη γραφιστική σύνθεση. Το όνομα που περιέχει προστατεύεται ως μέρος του συνόλου — αν κάποιος γράψει την ίδια λέξη με άλλη γραμματοσειρά και χωρίς το σύμβολό σας, η υπόθεση είναι πολύ πιο δύσκολη από ό,τι με λεκτικό σήμα.

Υπάρχει όμως μια περίπτωση όπου το λογότυπο είναι ο μόνος δρόμος: όταν το όνομα είναι περιγραφικό και δεν κατοχυρώνεται ως λέξη. Ένας φούρνος με το όνομα «Φρέσκο Ψωμί» δεν θα πάρει λεκτικό σήμα, αλλά μπορεί να κατοχυρώσει το λογότυπό του, αν ο σχεδιασμός είναι αρκετά διακριτικός. Να ξέρετε τι παίρνετε: προστασία στο σχέδιο, όχι στις λέξεις — αυτές μένουν ελεύθερες για όλους. Τι σημαίνει νομικά και οικονομικά να μείνει ένα στοιχείο του brand ακατοχύρωτο, στην έρευνά μας για τις επιπτώσεις από την έλλειψη κατοχύρωσης.

Ποιο κατοχυρώνετε πρώτο

• Το όνομα είναι διακριτικό και είναι η ουσία του brand; Λεκτικό σήμα πρώτα. Είναι η προστασία που επιβιώνει σε κάθε αλλαγή σχεδιασμού.
• Η αναγνωρισιμότητα στηρίζεται σε ένα σύμβολο ή έναν χαρακτηριστικό σχεδιασμό; Λογότυπο, επιπλέον του λεκτικού — ως δεύτερη κατάθεση.
• Το όνομα είναι περιγραφικό ή αδύναμο; Λογότυπο, γιατί είναι το μόνο που μπορεί να κατοχυρωθεί. Και, αν είναι νωρίς, σκεφτείτε μήπως αξίζει να αλλάξετε το όνομα σε κάτι που θα σας ανήκει.
• Περιορισμένος προϋπολογισμός, ένα σήμα; Σχεδόν πάντα το λεκτικό. Το λογότυπο μπορεί να ακολουθήσει.

Όταν αλλάξει το λογότυπο

Αυτή είναι η λεπτομέρεια που κοστίζει. Το απεικονιστικό σήμα είναι δεμένο με την εικόνα που κατατέθηκε. Αν σε τρία χρόνια ανανεώσετε το λογότυπο —νέα γραμματοσειρά, νέο σύμβολο, νέα αναλογία— το παλιό σήμα προστατεύει το παλιό λογότυπο, όχι το νέο. Το rebranding σημαίνει νέα κατάθεση, με νέα παράβολα. Το λεκτικό σήμα, αντίθετα, δεν επηρεάζεται από κανένα redesign: το όνομα είναι το όνομα.

Έγχρωμο ή ασπρόμαυρο;

Η επιλογή έχει συνέπειες στην έκταση της προστασίας: το λογότυπο που κατατίθεται σε συγκεκριμένα χρώματα προστατεύεται όπως κατατέθηκε, και η ασπρόμαυρη κατάθεση δεν ερμηνεύεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους οργανισμούς. Δεν υπάρχει καθολικά «σωστή» επιλογή — εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιείτε το λογότυπο και πού. Είναι ένα από τα σημεία που συζητάμε στη συμβουλευτική πριν την κατάθεση.

Ποιος έχει τα δικαιώματα στο σχέδιο;

Ένα σημείο που ξεχνούν σχεδόν όλοι. Το λογότυπο το σχεδίασε κάποιος — γραφίστας, γραφείο, freelancer. Το εμπορικό σήμα είναι δικό σας από την καταχώριση, αλλά τα πνευματικά δικαιώματα στο σχέδιο ανήκουν στον δημιουργό, εκτός αν σας τα έχει μεταβιβάσει γραπτώς. Πριν κατοχυρώσετε ένα λογότυπο, βεβαιωθείτε ότι έχετε από τον σχεδιαστή γραπτή μεταβίβαση των δικαιωμάτων. Είναι μία παράγραφος σε ένα συμφωνητικό — και αποτρέπει μια πολύ άβολη συζήτηση αργότερα.

™ και ®

Το ® μπαίνει στο λογότυπο μόνο όταν το σήμα έχει καταχωριστεί — όχι όταν έχει κατατεθεί η αίτηση. Μέχρι τότε, ™. Πώς και πού τοποθετούνται σωστά, στις οδηγίες χρήσης ™ και ® για designers και marketers, και τι κερδίζει ένα brand από το ® στο λογότυπό του, στην έρευνά μας για την επίδραση του συμβόλου ®.

Τι κοστίζει

Κάθε σήμα είναι ξεχωριστή αίτηση με ξεχωριστά παράβολα: λεκτικό και λογότυπο σημαίνει δύο καταθέσεις. Για εθνικό σήμα, τα παράβολα ξεκινούν από 120€ για μία κλάση και η αμοιβή μας είναι 360€ ανά σήμα· για σήμα ΕΕ, 850€ και 650€ αντίστοιχα. Αναλυτικά, με παραδείγματα, στο άρθρο για το κόστος κατοχύρωσης.

Η σύντομη απάντηση

Αν το όνομα είναι διακριτικό: πρώτα λεκτικό, μετά λογότυπο. Αν το όνομα είναι περιγραφικό: λογότυπο, με επίγνωση του τι προστατεύει. Αν μπορείτε και τα δύο: και τα δύο, γιατί προστατεύουν διαφορετικά πράγματα. Και σε κάθε περίπτωση, πριν καταθέσετε οτιδήποτε, ζητήστε τον δωρεάν στοιχειώδη έλεγχο — σας λέμε γραπτώς αν το όνομα κατοχυρώνεται ως λέξη ή αν ο δρόμος περνά από το λογότυπο. Η συνολική εικόνα, στον πλήρη οδηγό κατοχύρωσης εμπορικού σήματος.